پویاسامانه

تاریخ نمایش این آگهی : 1399/01/06 <br/> تعداد بازدید تاکنون : 27513959 تاریخ نمایش این آگهی : 1399/01/01 <br/> تعداد بازدید تاکنون : 23430146
کد خبر : 92236 تاریخ ثبت : 1395/1/17 12:04 نظرات تایید شده : 8
حمید شاه‎بندرزاده

سازمان تجارت جهانی؛ ضرورت یا انتخاب؟!

دکتر حمید شاه بندرزاده | عضو هیأت علمی دانشگاه خلیج فارس بوشهر

سازمان تجارت جهانی امروزه یکی از پایه های جهانی شدن بویژه در حوزه اقتصاد به شمار می رود. سازمان تجارت جهانی Word Trade Organization)) یک سازمان بین المللی است؛ که قوانین جهانی تجارت را تنظیم و اختلافات بین اعضا را حل و فصل می نماید. اعضای سازمان تجارت جهانی، کشورهایی هستند که موافقت نامه های این سازمان را امضاء کرده اند (حدود 30 موافقت نامه). مقر سازمان تجارت جهانی در ژنو سوئیس می باشد. تا 26 آوریل 2015 حدود 161 کشور عضو این سازمان شده اند.

اهداف این سازمان را به طور خلاصه می توان به صورت زیر بر شمرد:

1- ارتقاء سطح زندگی

2- تأمین اشتغال کامل در کشورهای عضو

3- توسعه تولید و تجارت و بهره وری بهینه از منابع

4- دستیابی به توسعه پایدار با بهره برداری بهینه از منابع جهانی

5- حفظ محیط زیست

6- افزایش سهم کشورهای در حال توسعه و کمتر توسعه یافته از رشد تجارت بین المللی.

البته انتقاداتی نیز بر آن شده است، مانند: زیر پا گذاشتن قوانین محیط زیست توسط برخی کشورهای بزرگ، انحصارطلبی برخی کشورهای سرمایه داری، و تحت سلطه قرار گفتن تجاری و اقتصادی برخی کشورهای ضعیف؛ که بد نیست دولت های کشورهای در حال رشد متوجه آن باشند، ولی در کل محاسن آن از معایبش بسیار بیشتر است.

اصول WTO:

1- اصل عدم تبعیض و اصل MFN (Most Favored Nation): این اصل بیان می دارد اگر تعرفه یا امتیازی به کشوری داده شد، به تمام کشورهای عضو تسری یابد.

2- حمایت از صنایع داخلی فقط با تعرفه های گمرکی امکان پذیر است.

3- تعرفه های گمرکی باید تثبیت یافته و به مرور کاهش یابد.

4- برای کمک به برخی کشورهای در حال توسعه در نظر گرفتن تعرفه های ترجیحی مجاز است.

5- کشورهای عضو مجاز به Damping یعنی فروش زیر قیمت تمام شده نیستند.

6- لازم است موضع و توجه کشورها در مورد کالاهای داخلی و خارجی یکسان باشد.

7- حل و فصل اختلافات با دیگر اعضا می بایست به صورت مذاکره ای و مشورتی صورت پذیرد.

جایگاه ایران در WTO:

در حال حاضر اقتصاد دنیا به سازمان جهانی تجارت پیوسته است و این بدان معناست که ایران و چند کشور نحیف و کوچک از نظر اقتصادی و سیاسی هنوز به بزرگترین سازمان تصمیم گیر در خصوص فرآیندهای تجاری در جهان نپیوسته اند و حق تصمیم گیری و قدرت تصمیم سازی در ساختار اقتصادی جهانی را دارا نمی باشند. سازمان تجارت جهانی امروز یکی از پایه های جهانی شدن، به ویژه در حوزه اقتصاد به شمار می رود. بدین سان، کشورهای مختلف تلاش می کنند برای تسریع روند جهانی شدن و استفاده از منافع آن، این سازمان بین المللی را توسعه داده و جایگاهش را ارتقاء بخشند. از دیگر سو کشورهایی که عضو این سازمان نیستند نیز، تلاش می نمایند تا به عضویت آن درآمده و با استفاده از امتیازات عضویت در این نهاد بین المللی به توسعه اقتصادی و صنعتی دست یابند.

یکی از این کشورها جمهوری اسلامی ایران است که از سال 1995 از این سازمان درخواست عضویت ناظر کرده و به مدت ده سال پشت درهای آن به انتظار نشسته است. با اینکه کشور ایران در موافقت نامه های قبلی حوزه تجارت مانند سازمان جهانی تجارت و گات، حضور تقریباً خوبی داشته است اما اکنون در خصوص سازمان تجارت جهانی این مسئله تکرار نگشته و اکنون از متقاضیان الحاق به شمار می آید. اولین درخواست ایران برای پیوستن به سازمان تجارت جهانی در 19 ژوئیه 1996 به این سازمان ارسال شد. ایران در 26 مه 2005 به عنوان عضو ناظر سازمان تجارت جهانی پذیرفته شد. گروه کاری ایران برای پیوستن به این سازمان هنوز تشکیل نشده است. ایران در آبان 1388 متن گزارش رژیم تجاری خود را تقدیم دبیرخانه سازمان تجارت جهانی نمود. بعد از آن، گزارش رژیم تجاری ایران درمیان اعضای سازمان تجارت جهانی توزیع گردید و اعضای سازمان تجارت جهانی سؤالات خود را از ایران بیان می دارندف که سری اول سؤالات که شامل 698 سؤال می باشد به وزارت بازرگانی ایران در اسفند 1388 ارسال گشت. البته در این راستا 2 یا 3 هزار سؤال دیگر را باید جواب داد تا بتوانیم فکر عضویت را جامه عمل بپوشانیم. حال سؤال اساسی انطباق وضعیت حمایتی بسیار بسیار غیر منظقی ای است که کشور ما از برخی صنایع به ویژه صنعت خودرو سازی دارد. اما در خصوص رئیس گروه کاری الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی، با آنکه توافق بر سر رئیس گروه کاری الحاق ایران صورت گرفته است، ایالات متحده آمریکا از قرار گرفتن تعیین رئیس گروه کاری الحاق در دستور جلسه شورای عمومی سازمان تجارتجهانی جلوگیری می نماید.

بر اساس گزارش ها که در مهر 1394 منتشر شد، مشخص شد پیوستن اقتصاد کشورهای افغانستان و پاکستان به WTO به زودی تحقق خواهد پذیرفت. کشور ترکیه نیز خود ازجمله مؤسسان این سازمان جهانی بوده است، و کشورهای عراق و آذربایجان نیز در میانه راه هستند، در مورد ایران تا مهر 1394، این کشور تنها تا حد یک عضو ناظر باقی مانده است.

باید بدانیم که لازمه پیشرفت اقتصادی برای کشور توجه خاص به زمینه های ارتباط اقتصادی و تجاری و مالی با کشورهای دیگر به ویژه ارتباط منطقی و منظم همراه با حفظ ثبات و پایداری نظام اقتصادی با کشورهای پیشرفته صنعتی است، که ان شاءالله کشور بتواند با رایزنی های مناسب و داشتن دست بالا برای برقراری آن تلاش مضاعف نماید تا راهی برای تحکیم و توسعه اقتصاد مقاومتی برقرار گردد. باید بدانیم با سکون و درهای بسته پیشرفت اقتصادی مقدور نخواهد بود، برای پیشرفت و توسعه اقتصادی باید به شکلی تهاجمی به سوی بازارهای جهانی پیش رفت.

 

-->