پویاسامانه

تاریخ نمایش این آگهی : 1398/07/13 <br/> تعداد بازدید تاکنون : 1922602 تاریخ نمایش این آگهی : 1398/07/06 <br/> تعداد بازدید تاکنون : 2914552
کد خبر : 283671 تاریخ ثبت : 1398/6/24 11:21 نظرات تایید شده : 5
گالیا حق‌پرست

وصف روزمرگی‌های مردم در روزنامه "مبارکه ابوشهر"

روزنامه "مبارکه ابوشهر" مجموعه گزارشات روزانه ای از بوشهر قدیم و محلات چهارگانه آن می باشد که شامل اتفاقات و اخبار یومیه ای ست که در برهه زمانی 21-1320 هـ.ق افتاده و در میان اسناد خانوادگی نظام السلطنه مافی که در آن سالها حکمران بوشهر بوده مشاهده شده است.

این اوراق در سال 1391 توسط خانم خدیجه نظام مافی جمع آوری و در دوجلد با عنوان حکومت بوشهر به چاپ رسیده است.

در زمان قاجار به دلیل عدم وجود وسایل ارتباط جمعی، حکام جهت اطلاع از اوضاع مملکت و گوشه به گوشه سرزمین خود، از طریق جمع آوری اطلاعات از راپرت چی ها، خفیه نویس ها، خبر نویس ها و یا روزنامه نویس ها از اوضاع مملکت مطلع می گردیدند.

در بوشهر به سبب آنکه بیشترین و مهمترین اتفاقات روز در محلات بالاخص چهار محل اتفاق می افتاد، مجموعه ی راپورت ها و اخبار روزانه بوشهر توسط خفیه نویسی که به احتمال فراوان در ورودی جزیره شیف مستقر بوده و با کسب اطلاعات از افراد مطمئن مستقر در چهار محل نگاشته می شده است. کما آنکه وی نام چهار محله ی دهدشتی، شنبدی، بهبهانی و کوتی را در ابتدا و  سر تیتر گزارش های خود عنوان می کرده و به شرح گزارشاتی از تجار، افراد عادی و کنسولگری ها پرداخته است که شامل ورود و خروج افراد با ذکر نام تک تک آنها، همچنین مبدأ و مقصدشان، ورود و خروج کشتی های تجاری، مسافربری و در مواردی کشتی های کوچک ساحلی و ذکر انواع واردات آنها و نیز دیگر اتفاقات روزانه در محلات می باشد.

در این روزنامه علاوه بر اخبار روزانه کشتی های تجاری خارجی و واردات آنها و همچنین کشتی های مسافربری، اسامی مسافرین و مقصد آنها نیز قابل مشاهده است و می توان هدف از این اقدام را تنظیم گزارش و اطلاع رسانی به حکام نواحی مرزی دانست که بدین گونه ورود و خروج آنان به مناطق مختلف را به مرکز ایالت مخابره نمایند.

اشارات فراوانی هم به کنسول ها و کنسولگری ها و ارتباط آنها را با یکدیگر، دولتمردان سیاسی و بازرگانان بومی در محلات شده است. از آن جمله ست شرح تولد ادوارد هفتم پادشاه انگلستان در نایب کنسولگری این دولت در محله کوتی و حضور ویس قنسول آلمان، روسیه و سایر دول مقیم در آن بزم.

از آنجا که مخاطب این روزنامه برخلاف دیگر نشریات آن دوره نه فقط حکام و کارگزاران بلکه طبقات گوناگون اجتماعی مردم بوده، پرداختن به شرح فعالیت های روزانه و اتفاقات عمومی از چهار محلی که مرکز ثقل سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بوشهر قلمداد می شده، اعتبار و اهمیت این روزنامه را دو چندان کرده است.

ذکر گوشه هایی از  فرهنگ عامه، عقايد و نتايج رفتار مهم مردم عادي در زمينه هاي مختلف اجتماعي مانند آداب، رسوم، جشن ها، سرگرمي ها و تفريحات و... مؤلفه هاي مهمي براي مطالعات تاريخي و اجتماعي بشمار ميروند که این روزنامه آنها را در بر مي گيرد.

اخبار مرگ و میر و تولد افراد نیز همچون اتفاقات دیگر گاهاً ذکر می شده است. به عنوان مثال در گزارش هایی از این روزنامه آمده است:

  • شب گذشته ساعت 6 در محله دهدشتی کربلایی حسن دلال متوفی شد (جمعه 1 جمادی الثانی،1320)، امروز صبح در محله بهبهانی عیال سید احمد، پسر حاجی سید طاهر وضع حمل نمودند. خداوند فرزند ذکوری به ایشان عطا فرمود (چهارشنبه 27 جمادی الثانی،1320)

اخبار مشاجرات و نزاع های روزانه نیز در قالب اخبار به گوش همگان می رسیده است:

  • آقاجان نام پسر ابول طباخ، چند وقت قبل عیال خود را طلاق گفته بود. یوم قبل مادر زن آن شکایت به کارگزار نموده، کارگزار آنها را به مرافعه می نماید. یک نفر فراش می فرستد تا همراه آنها در خانه علم الهدی. علم الهدی دو نفر سید با فراش کارگزار روانه می کند در خانه آقا جان مذکور،اسباب های ضعیفه را گرفته به ضعیفه مسترد بکند. هنوز مرافعه آنها تمام نشده است. فراش کارگزار مأمور آنها می باشد.(سه شنبه 22 شهر محرم الحرام 1321)
  • امروز حاجی هندوانه فروش در محله کوتی با یکی از سقاهای کوتی نزاع کردن، در خانه کارگزار شکایت کرده، کارگزار حاجی را نگاه داشته.(یوم دوشنبه دویم شهر جمادی الاول 1321)
  • امروز، صدر الاسلام در خانه اش نشسته بود، قهوه و قلیان صرف می نمود به جهت ختم والده اش و سید مرتضی برادرش در خانه خودش گلاب و چایی صرف می نمود؛ و امام جمعه در مجلس خودش نشسته قلیان [و] قهوه صرف می نمود؛ و جماعت تجار و کسبه به آنها دیدن می کردند به جهت تبریک عید. حاجی عبدالرسول و جماعتی از تجار رفتن که بروند در خانه ی کارگزار دیدن،درب خانه کارگزار بسته بود برگشتن (یوم دوشنبه غره شهر شوال المکرم 1321)

مطالعه این روزنامه قدیمی، روزمرگی های مردمانی که سالها زیستن در کنار دریا، خوی صبوری، تسامح و سازش با غیر در وجودشان نهادینه شده است را به وضوح نشان می دهد.



کلمات کلیدی خبر : گالیا حق پرست تاریخ بوشهر