پویاسامانه

تاریخ نمایش این آگهی : 1398/01/01 <br/> تعداد بازدید تاکنون : 43324768 تاریخ نمایش این آگهی : 1396/02/18 <br/> تعداد بازدید تاکنون : 20573018
کد خبر : 265809 تاریخ ثبت : 1398/3/19 09:18 نظرات تایید شده : 5
محمد صادق حاجيانی*

نقش احزاب سیاسی در انتخابات

احزاب یکی از مؤترین نهادهای تأثیرگذار بر روندهای تصمیم گیری و اجرایی کشور و به عنوان حلقه اتصال بین ملت و دولت محسوب می شوند. در جوامع و نظام های سیاسی پیشرفته  کنونی تقریباً هم اندیشی کاملی نسبت به ضرورت تحزب وجود دارد و از احزاب بعنوان موتور توسعه و دموکراسی یاد می‌شود.

در جمهوری اسلامی ایران شاهد پیدایش احزاب و گروههای سیاسی مختلف با آرمانها و عقاید گوناگون بعد از پیروزی انقلاب اسلامی بودیم ولی با گذشت 4 دهه از پیروزی انقلاب هنوز فرهنگ تحزب به معنای واقعی نهادینه نشده‌اند و به نوعی احزاب نتوانسته اند کاركرد ویژه ای از جمله مشارکت، جامعه پذیری، ارتباطات و... را داشته باشند.

اگرچه به کرات نام احزاب شنیده شده، اما اکثریت قریب به اتفاق آنها فقط در انتخابات نمودی هر چند جزیی پیدا می کنند. علیرغم تجربه ناموفق احزاب سیاسی در ایران هنوز هم اعتقاد به ضرورت نهادهای نظام مند، سازمان یافته، رسمی، قانونی و هدفمند کماکان به قوت خود باقی است. اگر ساختار  احزاب سیاسی بهبود یابد، آسیب ها و موانع برطرف گردد احزاب سیاسی با گرم نمودن فضای انتخابات از طریق تبلیغات، مناظره، گفتگو و به بحث کشیدن مسائل مهم و مشکلات جدی و ارائه راهکار ها، شهروندان بی تفاوت را تبدیل به شهروندانی مسئول نموده و باعث مشارکت بیشتر مردم در انتخابات شده و یکی از زمینه های تحقق توسعه سیاسی را فراهم می نمایند. احزاب با رفع موانع فوق و نهادینه نمودن فرهنگ تحزب میتوان  در ایران  هم  زمینه  مشارکت سیاسی فعال را  فراهم نمود  و قطعا بدنبال آن توسعه سیاسی محقق تر خواهد شد.

احزاب سیاسی با سازمان دادن به اندیشه ها و گرایش های موجود در جامعه  می توانند به رقابت های انتخاباتی عمیق بيشتری ببخشند که خود زمینه ساز مشارکت گسترده تر آحاد ملت را بدنبال خواهد داشت.

پس می توان نتیجه گرفت انتخابات حزبی بر انتخابات بدون حزب، برتری دارد. چرا که در صورت نخست تعداد نامزدهای انتخابات معقول تر خواهد بود و این امر خود از پراکندگی آراء شهروندان و همچنين از سرگرداني مردم جلوگیری بعمل می آورد و قدرت نمایندگی منتخبین را افزایش خواهد داد.

در حالی که اگر احزاب وجود نداشته باشد، شهروندان هم از حیث تعدد نامزدها و هم از جهت رأی دادن دچار پراکندگی می شوند. مضاف بر آن، در طول جریان انتخابات علاوه بر دستگاههای رسمی أخذ رأی و نظارت، نمایندگان احزاب و گروههای سیاسی نیز برای تائید درستی انتخابات و مراقبت در حسن اجرای آن و صیانت از آراء مشاركت مي نمايند و ارزیابی پیروزی یا شکست کاندیداها را در جریان انتخابات مدیریت کرده و انتخابات را  با خطای کمتری مواجه می کنند.

در نظام سیاسی اروپا به دلیل اینکه احزاب سیاسی در ساختار حکومت تعریف شده هستند و جایگاه ویژه ای دارند، اساساً جریان امور سیاسی بدون احزاب محال شده است لذا عملاً این امکان وجود ندارد که افراد غیر حزبی بتوانند قدرت را به دست گیرند، لذا یک ثبات را در دست به دست شدن قدرت می بینیم (ایوبی، 1387: 3-2)

از این رو میان انتخابات و احزاب سیاسی پیوند و ارتباط نزدیکی وجود دارد زیرا احزاب سیاسی در هدایت و بسیج مردم به پای صندوق رأی و معرفی چهره های کاندیدا نقش مؤثری دارند. 

در این تلقی نوعی رابطه دو سویه میان احزاب سیاسی و دموکراسی برقرار می‌شود. از یک سو دموکراسی به عنوان بستر ظهور و شکل گیری و نهادینه شدن احزاب سیاسی مطرح می گردد و از سوی دیگر حزب سیاسی نردبان صعود موفقیت آمیز روند توسعه سیاسی که مشارکت سیاسی شهروندان از شاخص های مهم آن است را فراهم  می کند و کاندیداهای موجود از بکار بردن عبارت "من مستقل در انتخابات قصد شرکت کردن را دارم" جلوگیری  می‌نمایند، لذا در انتخابات پيش رو  مي طلبد از راي دادن به كانديداهاي با عنوان مستقل خودداري نموده، بديهي است نقش هدايت گري خانه احزاب كه در سال قبل در استان شكل گرفت مي توان تسهيل كننده اين مهم باشد

*دبير حزب اعتدال  و توسعه استان بوشهر