پویاسامانه

تاریخ نمایش این آگهی : 1398/02/21 <br/> تعداد بازدید تاکنون : 2271278 تاریخ نمایش این آگهی : 1398/02/14 <br/> تعداد بازدید تاکنون : 3450052
کد خبر : 261699 تاریخ ثبت : 1398/2/25 21:24 نظرات تایید شده : 10
بشیر علوی

یک هاشمی‌زاده خوب رفت

سیدمحمدرضا هاشمی زاده (1330-1398) خوش مشربی ساده و دلنشین، نتوانست بر قند بی مروت و بی معرفت فایق آید و او را روانه سفر بعدی زندگی اش نمود. ملاقات های که با وی داشتم، تماس هایی که با ایشان از کلاس و خارج از کلاس برقرار می کردم، نصیحت هایی که به دانشجویانم و خودم می کرد و «التماس دعاهایش» هنوز در ذهنم به جایند. نه اینکه چون رفته این را می گویم، نه، قبل از کوچش نیز همین ارادت و انصاف در مورد این سیّد روان و فروتن و خوش ذوق داشتم.

الحق سنی برای رفتن نداشت، می توانست زود باشد، اما رفت. هی بارها تصمیم گرفتم بر دو اثر وی در روزنامه ای، هفته نامه ای، سایتی مطلبی بنویسم، امروز و فردای بی بهانه ام این نگارش را تا آنجا کشاند که او نیست. بگذریم.

«درنگه» نخستین اثر زنده یاد سید محمدرضاهاشمی زاده، سال 1369در 8 قالبِ غزلیات، قصاید، مثنویات، قطعات، مسمط، چهارپاره، رباعیات و تضمینات سروده شده که بیشترین قسمت این مجموعه، غزلیات است. غزلیات علاوه بر شُمای عاشقانه، جَنَمِ عارفانه نیز دارد. ردیف های  اسمی و حرفی و فعلی و صفتی در این مجموعه دیده می شود و به زیبایی تمام از آرایه ها در جذب واژه ها بهره برده است.

میزان رسایی و سلاست واژه های این مجموعه عالی و شاعر برای یافت آنها چندان به زحمت نیفتاده است. هر دو محور عمودی و افقی در این مجموعه وظیفه خوبی بر عهده گرفته اند و البته که محور افقی عمیق تر از محور عمودی ظاهر شده است. قصاید که از شاهکارهای شاعران ایران و عرب است در این مجموعه با 6 قصیده لذت ادبی بخشیده، هرچند که رنگ و بوی غزل را در این قالب نیز می بینیم. جانانه بودن قصاید هاشمی زاده خواننده را به یاد دوره اوج قصیده سرایی فارسی می اندازد. این مجموعه 9 مثنوی دارد که پند و اندرزهای مشفقانه بن مایه اصلی آنهاست. بیشترین رویکرد بومی گرایی هاشمی زاده در این مجموعه در مثنوی هاست. شعر «در آرزوی شروه» و «دریغ» دو نمونه اعلای و دلنشین بومی گرایی ایشان است.

به ویژه«دریغ» که بعضی از ابیات آن در ذهن جامعه ماندگاری یافته:
خوشا روزی که بر تک می نشستیم                 به شوق بوی مشتق می نشستیم
به هرجا گمنه توی هر شتی  بود                      اگرچه گمنه تنها و پتی بود

رباعیات در مدح و منقبت شهدا و امام و... است. در این قالب کمتر ردپایی از واژه های بومی می بینیم. نگاه مذهبی و اعتقادی بن مایه اصلی رباعیات این مجموعه است. قطعات زنده یاد استاد هاشمی زاده، عموماً موضوع نیایشی و عاشقانگی دارد.  

«همصدا با نخل های تشنه» دومین اثر استاد با 96 غزل و 44 رباعی و 22 دوبیتی سال 1390 روانه بازار شعر شد. دو رویکرد اصلی این مجموعه در عاطفه و صورخیال است. در عاطفه، ارادت تام به اهل بیت عصمت و طهارت و در ایماژ، «تشخیص» اصلی ترین کارکرد دارد. در این مجموعه نیز درخشش اصلی شاعر، غزل است. غزل این مجموعه نیز حاوی اندیشه های راستین هاشمی زاده است. اندیشه یی که شامل نیت مذهبی و قلب معنوی ایشان است.  

در این زمینه
گاه‌شمار زندگی استاد سید محمدرضا هاشمی‌زاده
برای سید محمدرضا هاشمی‌زاده
 

ردیف ها در این مجموعه بیشتراز نوع فعلی اند و رویکرد خوبِ عدمِ حذفِ فعل و عامل بیانی تشخیص و حضور واژه های حسی و به کارگیری تشبیهات کامل، راه را برای پویایی متن این مجموعه هموار کرده است.
سادگی و صفای ایلیاتی و دشتیاتی ترانه ها حسن ختام این مجموعه شده است. دوبیتی¬های هاشمی¬زاده با استعانت از قمر بنی هاشم به پایان رسیده است:

زچشم دشمنانت خواب بردی                   تو گفتی سبقت از مهتاب بردی
نخوردی آب و حسرت ماند بر آب          چه زیبا آبروی آب بردی

و در آخر اینکه از سخت ترین و پراشتباه ترین کارها چاپ اشعار یک شاعر بعد از مرگ وی است. بازماندگان و دوستداران ایشان اگر قصد چاپ آثار باقی مانده وی دارند- که ای کاش اصلاً قصد نمی کردند- هزاران بار مواظب باشند، زیرا این اشتباه را اخیراً در استان، روی اشعار بزرگمردی مشاهده کرده ایم و ده ها بار نیز در شعر شاعران بزرگ معاصرکشور دیده شده است؛ دلیل و ادعایش باشد در زمانی و مکانی مناسب.

خداحافظ استاد هاشمی زاده.