پویاسامانه

تاریخ نمایش این آگهی : 1396/02/18 <br/> تعداد بازدید تاکنون : 17713614 تاریخ نمایش این آگهی : 1398/01/01 <br/> تعداد بازدید تاکنون : 37578630
کد خبر : 255099 تاریخ ثبت : 1398/1/20 09:07 نظرات تایید شده : 5
امید زاهد

تلگرافی که باعث شد بوشهری‌ها نوروز 1289 را جشن نگیرند

خلیج فارس: وقتی مردم بوشهر خود را برای برگزاری جشن نوروز آماده می کردند، واقعه ای رخ داد و مردم از گرفتن جشن نوروز صرف نظر کردند. این در حالی بود که حدود هشت سال ماه فروردین (نوروز) با ماههای محرم و صفر مصادف می شد...

در دوره قاجار، بندر بوشهر، دروازه تجارت ایران به شمار می رفت و پیشرفت و توسعه فرهنگی و تمدنی بندر بوشهر چشمگیر و شتابان بود.

در این تکاپوی اقتصادی و فرهنگی، برپایی مراسم، جشن و تشریفات به فراخور مناسبت ها و رویدادها، گوناگون و متنوع بود. مراسم استقبال رسمی از مقامات داخلی و خارجی، جشن های تولد سران کشورهای اروپایی در بوشهر در کنسولگری ها، برگزاری جشن های ملی و مذهبی مردم ایران و سایر کشورهای اروپایی(عید پاک و کریسمس) و... از آن جمله بود.

برگزاری جشن نوروز نیز به عنوان یک عید باستانی در بندر بوشهر همواره دو وجه حکومتی و مردمی داشت. برپایی جشن نوروز با دیدار مقامات و شخصیتهای مقیم بوشهر با لباس رسمی و مبدل با حکمران بنادر و جزایر خلیج فارس (از جمله ادارات دولتی داخلی، مقامات کنسولگری ها و نمایندگی‌های کشورهای اروپایی مستقر در بوشهر) و حضور در دارالحکومه (عمارت چهاربرج و بعدها در عمارت امیریه) صورت می گرفت.

دیدار معلمان و شاگردان مدرسه سعادت با حکمران بوشهر و بنادر و دادن اعانه برای کمک به مدرسه و انعام به معلمان از دیگر برنامه‌های نوروزی حکومتی(دولتی) در بندر بوشهر به شمار می رفت و در بین مردم آذین بندی و چراغانی کردن بازار، دکان‌ها، پوشیدن لباس نو و تدارک انواع شیرینی ها از جمله برنامه های نوروزی بود، که تدارک دیده می شد.

نمای عمومی بازار بندر بوشهر – اواخر دوره قاجار (آرشیو بنیاد ایران شناسی شعبه بوشهر)

اما در آستانه سال 1289 خورشیدی، وقتی مردم بوشهر خود را برای برگزاری جشن نوروز آماده می کردند، واقعه ای رخ داد و مردم از گرفتن جشن نوروز صرف نظر کردند. این در حالی بود که حدود هشت سال ماه فروردین (نوروز) با ماههای محرم و صفر مصادف می شد و مردم نتوانسته بودند، نوروز را در سالهای قبل جشن بگیرند.

این رویداد چهارسال بعد از امضای فرمان مشروطیت و تشکیل انجمن های ایالتی و ولایتی در بندر بوشهر رخ داد. در روزهایی که مردم بوشهر تدارک روزهای جشن نوروز را دیده بودند، تلگراف‌هایی از سوی علما، تجار و اصناف خطاب به علما، تجار و کسبه ولایات ارسال گردید که از اهالی بوشهر هم خواسته شده بود بخاطر اشغال شمال ایران از سوی روس ها، جشنی نگیرند.

به نوشته بالیوز بریتانیا (ترجمه شادروان حسن زنگنه) در کتاب مشروطیت جنوب ایران(1328 ه.ق/ 1289ه.ش/ 1910م): «درست پیش و پس از حلول سال نو تلگراف‌هایی از روحانیون و سایرین ساکن در تهران و رشت دریافت گردید که طی آن از اهالی بوشهر خواسته شده بود تا آنها بجای تبریک و شاد باش به یکدیگر به مناسبت جشن نوروز، اعلام سوگواری نموده و بخاطر حضور سربازان روسی در خاک ایران به یکدیگر تسلیت گویند. این تلگراف‌ها تا حدودی موثر واقع شدند، زیرا به رغم اینکه امسال برای نخستین بار بعد از سال ها، عید نوروز مقارن با ماه‌های سوگواری محرم و صفر نبود، هیچ مراسم جشن و سروری صورت نگرفت».

روزنامه اصلاح که از سوی محمدرضا اصلاح بوشهری در بمبئی منتشر می شد، این موضوع را مورد توجه قرار داد و گزارشی به همراه متن تلگراف علما، تجار و اصناف تهران منتشر نمود.

روزنامه اصلاح چاپ بمبئی سال 1328ه.ق (آرشیو بنیاد ایران شناسی شعبه بوشهر)

روزنامه اصلاح در 25 ربیع الاول  1328 برابر با 16 فروردین 1289 نوشت: «تلگراف از تهران ... ما نظر به بقاء قشون روس در وطن، امسال را که پس از 8 سال فراغت عید نوروز از شهور تحریم موفق به حصول نعمت مشروطیت به درک عید نوروز شده ایم، مترصد بودیم جشن شایانی گرفته شود. برای احساسات قلبیه و بروز افسردگی خودمان به تمام عالم عید نگرفتیم. شما هم محض ابراز حسیّات ملّیه خوب است بما تأسی جست.

این تلگراف را به انجمن ولایتی رسانده بودند اعضا انجمن هم که منحصر به سه نفر گردیده نمی دانیم به چه ملاحظه تلگراف را نشان ندادند تا عصر نهم، که هر کس مصارف لازمه عید کرده بود و مردم بر سر سفره عید نشسته بودند این تلگراف با شرحی ضمیمه آن انتشار دادند که مضمون به ذهن عوام الناس جای گیر شد که روسیان، تبریز را گرفته اند و از طرفی میرزا علی کازرونی و اتباعش میان مردم افتاده و مردم را ترغیب به بستن دکاکین و سیاه پوشی و کوفتن سنج و بوق نمودند...».

تلگراف علما، تجار و اصناف به ولایات (آرشیو بنیاد ایران شناسی شعبه بوشهر)

به هر ترتیب اهالی بوشهر حس وطن پرستی و نوع دوستی خود را در زمانی که اجنبی پای در خاک وطن داشت، نشان دادند و در آن سال جشن نوروز را برپا نکردند و اما این روزها هم که جشن سال نو و آمدن نوروز برای بیشتر هموطنان ما تلخ شده و سیل ویرانگر پای در خاک وطن دارد، امیدوارم بوشهریها هم مثل سایر هموطنان به هر اراده و توان که می توانند به یاری هموطنان خود بشتابند.



کلمات کلیدی خبر : امید زاهد نوروز تاریخ تلگراف