پویاسامانه

تاریخ نمایش این آگهی : 1396/01/01 <br/> تعداد بازدید تاکنون : 34589029 تاریخ نمایش این آگهی : 1397/01/04 <br/> تعداد بازدید تاکنون : 41360516
کد خبر : 238320 تاریخ ثبت : 1397/10/17 08:45 نظرات تایید شده : 3
حسن حیدری

شرکت های تعاونی دهیاری‎ها؛ فرصت یا تهدید؟

حسن حیدری- دکترای برنامه شهری و روستایی

بررسی سیر تحولی مدیریت روستایی در کشور بیانگرآن است که با تغییر نظام‌های سیاسی کشور، اداره این جوامع محلی نیز دستخوش تغییرات گسترده‌ای بوده ‌است. به طوری که از شکل کدخدایی طی سال‌های متمادی به سمت ساختار قانونی و حاکمیتی به نام دهیاری‌ها تغییر شکل داده است. به بیان دیگر، با استقرار این نهاد مدیریتی، توجه به مدیریت روستایی و نقش آن در پیشرفت کشور در برنامه‌های توسعه کشور مورد نظر برنامه‌ریزان قرار گرفت. همچنین از ویژگی‌های مهم این نهاد مدیریتی، نقش مردم در انتخاب شوراهای اسلامی روستا به عنوان منتخبان خود و به تبع آن دهیار است که این امر نشان از اهمیت و جایگاه مشارکت مردمی در نهادهای تصمیم‌سازی و مدیریتی می‌باشد. به کارگیری سازمان ها و نهادهای محلّی یکی از رویکردهای مدیریّتی در جوامع روستایی است که در برهه هایی از تاریخ توسعة روستایی کشور مورد توجّه واقع شده است. در این راستا تعاونی های دهیاری در بسیاری از نواحی تشکیل شده است و نقش بسیار مؤثّری در تسهیل خدمات دهیاری ها داشته است.

در شرایط کنونی، اگر یک دهیاری نتواند ردیف‌های جدید درآمدی را شناسایی و پیدا نماید و همچون گذشته بر اساس کمک‌های دولتی حرکت نماید، از توسعه روستا نمی‌توان مطمئن بود و اداره روستا دچار مشکل خواهد شد. این ضرورت باعث شد تا دهیاری‌ها با تعامل با یکدیگر و به اشتراک گذاشتن امکانات و تجهیزات خود در قالب یک شخصیت حقوقی مستقل و دارای قانون مشخص به نام شرکت تعاونی دهیاری ها، بتوانند ضمن بهره‌مندی از ظرفیت‌های موجود، هزینه‌های جاری خود را نیز مدیریت نمایند. این ابتکار به عنوان یک راهکار مناسب در جهت افزایش توان اجرایی دهیاری‌ها و در راستای کاهش هزینه‌ها و افزایش درآمد آن‌ها بشمار می‌رود. از طرفیت تعاونی‌های مذکور به عنوان بنگاه‌های اقتصادی، با هدف کسب سود و منافع سازمانی، فعالیت نموده و به طور دوره‌ای و سالانه، سود حاصل از مشارکت و سرمایه‌گذاری اعضاء (دهیاری‌ها)بر اساس ضوابط موجود تقسیم می‌شود و دهیاری منفعت خود را در قبال این مشارکت خواهد برد. همچنین دهیاری ضمن برخورداری از سود حاصل از مشارکت، از خدمات تعاونی در راستای کمک به انجام وظایف قانونی خود برخوردار می‌شود.

شرکت‌های تعاونی دهیاری‌ها
همان طور که در بخش قبل اشاره شد محدودیت اعتبارات دولتی برای تامین هزینه‌های دهیاری‌ها و منابع مالی مورد نیاز برای اجرای طرح‌ها و پروژه‌های عمرانی و خدماتی در مناطق روستایی کشور به عنوان مهمترین چالش پیش رو برای مدیران و برنامه‌ریزان حوزه روستایی مطرح می‌باشد. این موضوع باعث شد تا دهیاری‌ها برای اداره امور روستاها و پاسخگویی به نیاز روستاییان با تجمیع امکانات و ماشین آلات عمرانی وخدماتی در اختیار خود در قالب یک شخصیت حقوقی مستقل تحت عنوان شرکت تعاونی دهیاری‌ها ضمن افزایش توان اجرایی خود، هزینه‌های مدیریت روستا را نیز کاهش دهند.این امر، تلاش نو برای تعامل بیشتر دهیاری‌ها با یکدیگر در جهت رفع موانع موجود و هم افزایی توان اجرایی آن‌ها با بهره‌گیری از امکانات این نهادها در سطح بخش و یا شهرستان‌ها بود که در نهایت منجر به تاسیس بیش از ۸۰۶ شرکت تعاونی دهیاری‌ها در سطح کشور شد. بر اساس آخرین آمار موجود، تعاونی‌های مذکور توانسته‌اند با تحت پوشش قرار دادن حدود ۱۶ هزار دهیاری ضمن ارائه خدمات لازم به این نهادها، به طور مستقیم و غیر مستقیم حدود ۳۰۰۰ نفر را در مناطق روستایی کشور مشغول به کار نمایند.

بر اساس بند ۸ فصل اول قانون سیاست‌های کلی اصل ۴۴، شرکت تعاونی، شخصیت حقوقی است که با رعایت قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب۱۳۷۰مجلس شورای اسلامی و موادی از قانون شرکت‌های تعاونی مصوب۱۳۵۰ که نسخ نشده است و اصلاحات بعدی آن‌ها تشکیل شده باشد. بر این اساس، استفاده از ظرفیت موجود در بخش تعاون و بهره‌گیری از توان دهیاری‌ها می تواند به عنوان عامل موفقیت در تعامل مطلوب این دو مجموعه در جهت رفع مشکلات مالی دهیاری‌ها و ثبیت ساختار جمعیتی روستاییان و افزایش رفاه آن‌ها بشمار رود.

ظرفیت‌های موجود در تعاونی‌ها
وفق اصل ۴۴ قانون اساسی، ‌نظام اقتصادی جمهوری اسلامی ایران بر پایه سه بخش دولتی، تعاونی و خصوصی استوار است که این امر نشان از جایگاه ویژه تعاونی‌ها در نظام اقتصادی کشور را دارد. همچنین توجه به توسعه بخش تعاون در برنامه‌های بلند مدت و کوتاه مدت کشور وجود دارد به طوری که در ماده ۱۲۴ برنامه پنجم توسعه کشور دولت مکلف است که به منظور توسعه بخش تعاون و ارتقاء سهم آن به بیست و پنج درصد (۲۵%)اقتصاد ملی تا پایان برنامه با رویکرد ایجاد اشتغال، گسترش عدالت اجتماعی و توانمندسازی اقشار متوسط و کم درآمد جامعه، با رعایت تکالیف و اختیارات مقرر در قانون اصلاح موادی از قانون برنامه  توسعه و اجرای سیاست‌های کلی اصل چهل و چهارم (۴۴)قانون اساسی اقدامات لازم را انجام دهد.

از طرفی با توجه به ظرفیت‌های موجود در قوانین فرادستی و همچنین باتوجه به نقش بخش تعاون در افزایش ثروت ملی به همراه تحقق عدالت اجتماعی، تاکیدات ویژه‌ای برای فراهم نمودن زمینه‌های لازم برای توسعه این بخش در قالب بند «ب» سیاست‌های ابلاغی اصل ۴۴ قانون اساسی شده است.

از این رو با توجه به موارد صدرالذکر، ظرفیت‌های قانونی برای توسعه بخش تعاون و حرکت به سمت اقتصاد پویا در مناطق روستایی کشور فراهم شده است. این بستر موجب شده است تا توسعه تعاونی‌های دهیاری‌ها برای افزایش تولید ملی و ایجاد اشتغال در روستاها از شتاب بیشتری برخوردار شود و دهیاری‌ها را برای سرمایه‌گذاری در این بخش در جهت کسب درآمد بیشتر ترغیب نماید.

باید اشاره نمود که شرکت‌های تعاونی دهیاری‌ها از زمان آغاز فعالیت خود طی چند سال اخیر توانسته‌اند با ایجاد پیوند بین دهیاری‌های واقع در بخش و یا شهرستان، آن‌ها را در خدمت‌رسانی به روستاییان و انجام وظایف قانونی خود یاری رسانند. از مهمترین اقدامات انجام شده توسط این مجموعه‌ها، می‌توان به مواردی همچون کمک به ساماندهی نظام مالی دهیاری‌ها، مدیریت پسماند روستایی و تجمیع ماشین‌آلات خدماتی و عمرانی دهیاری‌ها در جهت افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌های دهیاری‌ها اشاره نمود.

اهداف شرکت‌های تعاونی دهیاری‌ها

به طور کلی با توجه به اساسنامه مصوب تعاونی‌های مذکور و ترسیم فعالیت‌های این مجموعه‌ها در بخش تعاون اهداف تعاونی‌های مذکور در ۵ محور به شرح زیر می‌باشد:

  • استفاده از مشارکت‌های اقتصادی داخلی و خارجی جهت سرمایه‌گذاری در فعالیت‌های تولیدی، خدماتی، معدنی، کشاورزی، بهداشتی، آموزشی، رفاهی و نظایر آن‌ها.
  • تلاش در جهت ایجاد اشتغال مولد و پایدار.
  • توسعه و گسترش فعالیت‌ها به منظور افزایش درآمد و ارتقاء سطح معیشت و بهداشت و رفاه اهالی روستا.
  • کمک به خودکفایی و تقویت بنیه اقتصادی نهاد دهیاری.
  • تسهیل در ارایه خدمات و اجرای پروژه‌های دهیاری‌ها.
  • زمینه‌های فعالیت اقتصادی شرکت‌های تعاونی دهیاری‌ها

روستاها به عنوان کانون‌های تولید و مکان‌های واقع در طبیعت بستر مناسبی برای فعالیت‌های تولیدی و اقتصادی می‌باشند و شرکت‌های تعاونی دهیاری‌ها به عنوان مجموعه‌های توانمند برای استفاده از ظرفیت‌های موجود در این خصوص می‌تواند نقش بسزایی در رونق اقتصادی و بهبود وضعیت معیشتی روستاییان داشته باشند. از طرفی دهیاری‌ها به عنوان حلقه مدیریتی در روستا عهده‌دار امور مربوط به روستاییان و فراهم نمودن شرایط لازم برای زندگی و فعالیت آن ها در حد وظایف قانونی خود می باشند. از این رو تعامل سازنده این نهادها با شرکت‌های تعاونی دهیاری‌ها می‌تواند نقش موثری را در عمران و آبادانی روستا ایفا نماید. از این رو طی سال‌های اخیر، با تعامل سازنده دهیاری‌ها و تعاونی دهیاری‌ها،سطح خدمات روستایی افزایش یافته است که برای نمونه می‌توان به برخی از اقدامات تعاونی دهیاری‌ها در جهت ارتقاء سطح عمرانی و خدماتی دهیاری ها به شرح زیر اشاره نمود:

مدیریت پسماند روستایی
در راستای تحقق قانون مدیریت پسماند و آئین‌نامه‌های اجرائی آن، و وظیفه‌مندی دهیاری‌ها در این امر، با همکاری شرکت‌های تعاونی دهیاری‌ها و با بهره‌گیری از ماشین‌آلات و امکانات دهیاری‌ها، سیستم مدیریت پسماند در قالب جمع‌آوری،حمل و دفع و دفن بهداشتی در بیش از ۶۰۰۰ روستا ساماندهی شده است. از آنجایی که جمع‌آوری و دفع بهداشتی پسماند‌ها در مناطق روستایی یکی از مهمترین وظایف دهیاری در جهت حفظ بهداشت محیط روستا محسوب می‌شود، کمبود اعتبارات، ماشین‌آلات حمل زباله و همچنین نیروی انسانی لازم برای اجرای این امر، نهاد دهیاری را در سال‌های گذشته با مشکلات فراوانی روبرو ساخته بود. بدین منظور با تجمیع و در اختیار قرار گرفتن ماشین‌آلات حمل زباله دهیاری‌ها به شرکت ‌تعاونی دهیاری‌ها، مدیریت پسماند در سطح روستاها تحت پوشش مناسبی قرار گرفت و باعث شد ضمن افزایش خدمت رسانی در این زمینه به روستاییان از منابع محدود دهیاری‌ها در خصوص مدیریت پسماند روستایی به نحو مطلوبی استفاده شود.

ایجاد و نگهداری فضای سبز روستایی
بر اساس بند ۲۳ ماده ۱۰ اساسنامه، تشکیلات و سازمان دهیاری‌ها، فراهم نمودن زمینه‌های لازم برای ایجاد  فضای سبز  در روستا برعهده دهیاری می‌باشد. از طرفی ایجاد فضای سبز در روستا با توجه به کارکردهای مختلف آن نظیر فراهم شدن مکانی برای استراحت و تفریح اهالی، ‌بازی و تفریح کودکان، ورزش جوانان و … ضروری می‌باشد از این رو تحقق این امر با در نظر گرفتن توان اندک دهیاری در تامین منابع مالی، زمین و نیروی انسانی لازم برای ایجاد و نگهداری آن مستلزم همکاری نهادها و دستگاه‌های ذی‌ربط و مشارکت مردم در انجام امور می‌باشد که با شکل‌گیری تعاونی‌های دهیاری‌ها طی سال‌های اخیر این خلا پر شده است و تعاونی‌های مذکور با استفاده از امکانات، تجهیزات و نیروی انسانی در اختیار خود توانسته است دهیاری را دراین زمینه یاری رسانند. همچنین برخی از شرکت‌های تعاونی دهیاری‌ها توانسته اند با ایجاد کارگاه‌های تولیدی، نیازهای دهیاری‌ها را در مبلمان و تجهیزات بوستان روستایی برطرف نمایند که این امر ضمن کاهش هزینه‌های اجرایی، منجر به اشتغال و تناسب طراحی تجهیزات پارکی با منطقه شده است.

اجرای پروژه‌های عمرانی و خدماتی
اجرای پروژه‌های عمرانی و خدماتی مستلزم در اختیار داشتن نیروی انسانی متخصص و فنی و همچنین امکانات و تجهیزات اجرایی لازم می‌باشد. از این رو با توجه به کمبود موارد مذکور برای هر دهیاری در جهت انجام پروژه‌ها، شرکت‌های تعاونی دهیاری‌ها با تجمیع ماشین‌آلات دهیاری‌ها و استفاده از نیروهای فنی لازم، دهیاری‌ها را در اجرای پروژه‌های عمرانی یاری می‌رسانند. همچنین بررسی‌های صورت گرفته نشان می‌دهد که پروژه‌های اجرا شده توسط تعاونی‌ها در روستاها، ضمن کاهش زمان اجرای پروژه باعث کاهش در هزینه‌های اجرایی با استفاده از نیروهای بومی در جهت ایجاد اشتغال در سطح روستا شده است.  باید اضافه نمود که اجرای پروژه‌ها در سطح روستاها با استفاده از متخصصین و نیروهای بومی باعث افزایش مشارکت مردمی و استفاده از مصالح بومی منطقه می‌شود. به عنوان نمونه می‌توان به پروژه‌هایی از قبیل بهسازی معابر و جدول‌گذاری، ترمیم آسفالت و راه‌های روستایی، اجرای پل‌های ارتباطی، احداث غسالخانه و آرامستان و … اشاره نمود.

خدمات فنی و مهندسی
اجرای مناسب طرح‌ها و پروژه های عمرانی و خدماتی در مناطق روستایی نیازمند بهره‌مندی از توان فنی و متخصص و استفاده از نظرات کارشناسی در این زمینه می‌باشد. از این رو با توجه به پراکندگی روستاها و تمرکز نیروهای فنی در شهرها، کمبود نیروهای متخصص برای اجرا و نظارت بر پروژه‌ها در مناطق روستایی کشور وجود داشت و استفاده از توان نیروی متخصص در هر دهیاری با توجه به  کمبود منابع مالی و درآمدی دهیاری‌ها امکان پذیر نبود. از این رو با تشکیل واحدهای فنی و مهندسی در هر بخش و ساماندهی آن توسط تعاونی‌های دهیاری‌ها، این مشکل برطرف و ارائه خدمات مذکور با بهره‌گیری از ظرفیت‌های محیطی انجام می‌شود.
از جمله خدمات قابل ارائه در این زمینه به دهیاری‌ها می‌توان به مواردی نظیر مشاوره به دهیاری‌ها در زمینه ارائه پیشنهاد کاربری‌های اراضی در هنگام تهیه طرح‌های هادی، کمک به دهیاری‌ها جهت عقد قراردادهای عمرانی و برگزاری مناقصات مربوط به اجرای پروژه‌های عمرانی، همکاری با دهیاری‌ها در اجرای پروژه های اصلاح و توسعه معابر روستایی و… اشاره نمود .

خدمات مالی و حسابداری
با توجه به این که بر اساس آیین‌نامه مالی دهیاری‌ها کلیه امور مالی و حسابداری این نهاد می‌بایست بر اساس بودجه مصوب انجام شود و مسئول امور مالی دهیاری باید نسبت به این امر و امور حسابداری مربوط اقدام نماید. از این رو به منظور کاهش هزینه‌های جاری دهیاری‌ها و انجام وظایف قانونی دهیاری در تنظیم حساب ها وفق بودجه مصوب، طرح تجمیع مسئولین امور مالی دهیاری‌ها به عنوان راهکار مناسب برای کاهش هزینه‌های پرسنلی و همچنین انجام امور مالی دهیاری‌ها انجام می‌شود. بر این اساس با توجه به حجم کاری و جمعیت تحت پوشش هر دهیاری، یک مسئول مالی برای رسیدگی به امور مربوط انتخاب و مسئولیت این امر بر عهده او قرار داده می‌شود. اجرای این طرح و ساماندهی و تجمیع مسئولین امور مالی و انجام خدمات مالی به دهیاری‌ها در سطح بخش و یا شهرستان با همکاری تعاونی‌های دهیاری‌ها از طریق پشتیبانی انجام می‌شود که در نتیجه ضمن کاهش هزینه‌های اجرایی و تسریع در نظارت بر عملکرد مالی دهیاری‌ها توسط دستگاه‌های ذی‌ربط استانی و ملی، نظام مالی واحدی در سطح هر استان ایجاد می‌شود.

خدمات آموزشی و برگزاری دوره های آموزشی
تجربه نشان داده است که هرچقدر که امورات روستاها و دهیاریها به خود دهیاریها و یا نهادهای وابسته به آنها واگذار شود نتیجه بهتری را رقم خواهد زد. دوره های آموزشی ضمن خدمت دهیاران آن پویایی و سرزندگی را ندارد و دلیلش هم شاید عدم خلاقیت در برگزاری آن می باشد. واگذاری دوره های آموزشی ویژه دهیاران، شوراهای اسلامی روستا، پرسنل دهیاریها و بخشداریها به شرکت های تعاونی دهیاریها می تواند تحول بزرگی در محتوا و برگزاری دوره های مذکور ایجاد نماید. از طرفی شرکت های تعاونی روستایی می تواند مجری دوره های آموزشی فنی و سایر دوره ها و خدمات آموزشی باشد چرا که باید زمینه برای خودباوری دهیاریها و شرکت های تعاونی دهیاریها توسط مسئولین ذیربط فراهم گردد.

زمینه‌های ایجاد درآمد مالی پایدار توسط تعاونی دهیاری‌ها
شرکت‌های تعاونی دهیاری‌ها به عنوان بنگاه‌های اقتصادی در مناطق روستایی کشور، نقش بسزایی در عمران و آبادانی روستاها از طریق مشارکت در اجرا و نگهداری پروژه‌های خدماتی و عمرانی داشته‌اند. از این رو، تعاونی‌های مذکور دارای ظرفیت‌های بسیار زیادی برای ایجاد منابع مالی برای دهیاری‌ها محسوب می‌شوند. زیرا که این مجموعه‌ها، قابلیت انجام اموری را که دهیاری‌ها به تنهایی قادر به انجام آن نیستند را دارند. از این رو، تعاونی‌ دهیاری‌ها در تعامل با دهیاری‌ها و بهره‌گیری از ظرفیت موجود در مناطق روستایی زمینه‌های مختلفی را برای ایجاد درآمد پایدار پیش روی خود دارند.

با توجه به ظرفیت‌های موجود در مناطق روستایی کشور می‌توان محورهای زیر را در جهت عمران و آبادانی روستاها و همچنین شکوفایی اقتصاد روستا در راستای افزایش درآمد و کاهش هزینه‌های دهیاری‌ها مورد بررسی قرار داد:

* گردشگری و صنایع دستی روستایی
با توجه به اینکه صنعت گردشگری در دنیا سهم زیادی را در رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال در مناطق مستعد دارد از این رو، فراهم نمودن زمینه‌ها و زیرساخت‌ها لازم برای رونق گردشگری در روستاهای دارای ظرفیت، با بهره‌گیری از جاذبه طبیعی و مواهب الهی نظیر آبشار، چشمه، دریا، جنگل و … می‌تواند ضمن ایجاد منابع درآمدی برای دهیاری‌ها، باعث اشاعه فرهنگ بومی و توسعه صنایع دستی منطقه نیز شود. از دیگر شاخه‌های مطرح در این بخش می‌‌توان به فعال نمودن زمینه‌های اگری توریسم (گردشگری کشاورزی) با محوریت دهیاری‌ها و تعاونی‌های دهیاری اشاره نمود. فعال نمود ظرفیت‌های موجود در بخش گردشگری روستایی، مستلزم برنامه‌ریزی لازم برای فرهنگ‌سازی در زمینه جذب گردشگر در منطقه و ایجاد  یرساخت‌های لازم برای اقامت و بهره‌برداری گردشگران از مکان‌های تفریحی می‌باشد.

* کشاورزی و دامپروری
روستاها به عنوان کانون‌های تولید،ظرفیت‌های لازم را برای توسعه بخش کشاورزی و دامپروری را دارند. از این رو تعاونی دهیاری‌ها با تعامل سازنده خود با دهیاری‌ها و تولیدکنندگان می‌تواند ضمن جلوگیری از منفعت طلبی واسطه‌گران در فروش محصولات تولیدی، باعث قطع روابط واسطه‌ها و عرضه مستقیم تولیدات به بازارهای مصرف، افزایش تولید و درآمد پایدار برای دهیاری‌ها شود. همچنین از جمله اقدامات موثر تعاونی‌ها در این زمینه می‌توان به ارائه خدمات مشاوره و فنی به کشاورزان و دامپروران در جهت افزایش تولید و راندمان و همچنین کمک به عرضه مستقیم محصولات تولیدی در میدان‌های میوه و تره‌بار شهر‌های مجاور و مراکز استان اشاره نمود. همچنین از دیگر زمینه‌های موجود در این بخش می‌توان به فرآوری و بسته‌بندی محصولات کشاورزی و دامپروری، ایجاد و ‌ساماندهی بازارهای محلی اشاره نمود.

* تولیدات صنعتی و احجام بتنی
از دیگر بخش‌های قابل توسعه در حوزه صنعت می‌توان به ایجاد و تجهیز کارگاه‌های صنعتی برای تولید احجام بتنی مورد نیاز دهیاری‌ها نظیر سنگ جدول وسنگ جدول کانیودار، سنگ فرش، ‌قطعات فلزی (وسایل و تجهیزات پارکی) و همچنین انواع بلوک ساختمانی (دیواری، تیغه‌ای وسقفی) اشاره نمود. از مزایای این فعالیت می‌توان به استفاده از مصالح بومی در جهت اشتغال روستایی و بهره‌گیری از نیروهای کار بومی در راستای کاهش هزینه تولید و افزایش درآمد اشاره نمود.

* حمل و نقل بار و مسافر
یکی از نیازهای اساسی روستاییان، تردد از محل سکونت به شهرهای مجاور و مرکز استان برای رفع نیازهای ضروری و انجام امور اداری می‌باشد. از این رو با توجه به اهمیت این بخش و لزوم برقراری امنیت در ترددهای روستاییان، تعاونی‌های دهیاری‌ها می‌توانند از طریق مشارکت و سرمایه‌گذاری در ایجاد سامانه‌های حمل و نقل، تامین ناوگان حمل و نقل عمومی، ضمن برقراری ارتباط مناسب بین روستاها و شهرهای مجاور و رفع نیاز روستاییان، درآمد خوبی را از این محل برای دهیاری‌ها نیز کسب نمایند.

* سایر محورها
به طور کلی با توجه به ظرفیت‌های موجود در روستاها و محیط پیرامون آن‌ها، می‌توان به سایر محورهای فعالیت نظیر بهره‌گیری از آب بندها و دریاچه‌ها برای پروش ماهی و آبزیان، ارائه خدمات نرم افزاری در حوزه IT، مشارکت در اجرای طرح‌های محوری وزارت جهاد کشاورزی و سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور در تولید نهال مثمر و غیرمثمر وبسیاری دیگر از زمینه‌های کاری اشاره نمود.

تجارب جهانی

برای روشن تر شدن مطلب و جایگاه و نقش شرکت های تعاونی نگاهی به تجارب موفق کشورهای مختلف در حوزه کار تعاونی و مشارکتی ضروری به نظر می رسد:

الف- سهم تعاونی‌های فعال در اقتصاد کشورها: در بلژیک تعاونی‌های داروسازی سهمی حدود ۵/۱۹ درصد را به خود اختصاص می‌دادند. در برزیل ۴۰ درصد سهم بخش کشاورزی از تولید ناخالص ملی به وسیله  تعاونی‌ها تأمین می‌شود که ۶ درصد آن هم صادر می‌شود. در سال ۲۰۰۶ تعاونی‌های کشاورزی برزیل ۵/۷ میلیون تن محصولات کشاورزی به ارزش ۸۳/۲ میلیارد دلار به ۱۳۷ کشور در سرتاسر جهان صادر کرده‌اند.    در بولیوی ۲۵ درصد از پس انداز کل اقتصاد توسط تعاونی‌ها صورت می‌گیرد. تعاونی‌ها در کانادا ۳۵ درصد از کل تولید شکر جهان را تأمین کردند. تعاونی‌ها در ساحل عاج ۲۶ میلیون دلار در تأسیس مدارس، ساخت جاده های روستایی و ایجاد کلینیک‌های مامایی نقش داشته‌اند. در کلمبیا ۶۴۶۳ تعاونی سهمی برای ۲۵/۵ درصد از تولید ناخالص ملی را به خود اختصاص داده‌اند. تعاونی‌های سلامت، خدمات بهداشتی را برای حدود ۵/۱۵ درصد از جمعیت کشور فراهم کردند تعاونی ها، تولید قهوه کلمبیا را از آن خود کردند. تعاونی‌های مالی ۸/۵ درصد از بازار خدمات مالی را به خود اختصاص داده‌اند. در دانمارک تعاونی‌ها ۳۷ درصد بازار را در اختیار داشتند از تولید محصولات گوشتی، ۹۶ درصد از تولید محصولات لبنی، ۵۰ درصد از تولید تخم مرغ، ۳۴ درصد از محصولات باغی و ۲/۳۴ درصد از کل سپرده‌ها را در بانک‌های دانمارک به خود اختصاص داده‌اند. تعاونی‌های مصرف در مجارستان ۴/۱۴ درصد از فروش محصولات غذایی و به طور کلیه محصولات خرده فروشی را دارا بودند. در ژاپن ارزش محصولات تعاونی‌های کشاورزی ۹۰ میلیارد دلار بوده است که ۹۱ درصد از کشاورزان ژاپن عضو این تعاونی‌ها بودند. در کره جنوبی ۲ میلیون کشاورز عضو تعاونی‌های کشاورزی هستند (۹۰ درصد از کل کشاورزان) و تولید بالغ بر ۱۱ میلیارد دلار را به خود اختصاص داده‌اند. تعاونی‌های شیلات در کره هم در حدود ۷۱ درصد از سهم بازار را دارا هستند. در کویت، اتحادیه تعاونی مصرف ۸۰ درصد از کل تجارت خرده فروشی را در سطح ملی، به خود اختصاص می‌دادند. در لتونی اتحادیه تعاونی مرکزی ۳/۱۳ درصد از کل بازار محصولات غذایی را دارا هستند.  در نروژ تعاونی های محصولات لبنی ۹۹ درصد از تولید شیر، تعاونی‌های مصرف ۷/۸ درصد از صادرات و تعاونی‌های جنگلی ۷۶ درصد از تولید چوب و الوار را با خود اختصاص داده اند، ۵/۱ میلیون نفر از ۵/۴ میلیون نفر عضو تعاونی‌ها هستند.   در لهستان تعاونی‌های لبنی ۷۵ درصد از کل تولیدات محصول لبنی را به خود اختصاص دادند. در سنگاپور تعاونی‌های مصرف ۵۵ درصد از بازار محصولات موجود در سوپر مارکت‌ها را در اختیار دارند. در اسلوونی، تعاونی‌های کشاورزی ۷۲ درصد از تولید شیر ۷۹ درصد از احشام ۴۵ درصد از تولید گندم و ۷۷ درصد از تولید سیب زمینی را در اختیار دارند. در سوئد تعاونی‌های مصرف ۵/۱۷ درصد از بازار را در سال به خود اختصاص داده‌اند. در انگلستان، بزرگترین آژانس‌های مسافرتی را تعاونی‌ها تشکیل می‌دهند. در اروگوئه تعاونی‌ها ۹۰ درصد از کل تولید شیر، ۳۴ درصد از کل تولید عسل و ۳۰ درصد از تولید گندم را دارا هستند ۶۰ درصد از تولید تعاونی‌ها به بیش از ۴۰ کشور در سرتاسر جهان صادر می‌شوند. در آمریکا بیش از ۳۰ تعاونی درآمد سالانه ای بیش از یک میلیارد دلار را دارا هستند و ۱۰۰ تعاونی برتر در آمریکا در سال ۲۰۰۵ در مجموعه درآمدی بالغ بر ۱۱۷ میلیارد دلار داشتند. همچنین ۳۰ درصد از محصولات کشاورزی توسط ۳۴۰۰ تعاونی کشاورزی به فروش رسیده است.  در کشور فنلاند تعاونی‌های مصرف ۲۵ درصد و تعاونی‌های تولید شیر ۲۵ درصد بازار را در اختیار دارند و بانک‌های تعاونی‌های اعتباری ۲/۳ درصد سپرده های بانک‌ها را در اختیار دارند.

ب- ایجاد اشتغال توسط تعاونی‌ها: در کانادا تعاونی‌ها و اتحادیه‌های اعتباری بیشتر از ۱۶۰ هزار نفر را استخدام کرده‌اند. در کلمبیا، تعاونی‌ها ۱۰۹ هزار شغل ایجاد کرده‌اند و ۳۷۹ هزار نفر در اتحادیه‌های کارگری مشغول به کارند. ایجاد ۲۳ درصد شغل در بخش سلامت، ۱۸ درصد در بخش حمل و نقل، ۱۳ درصد در بخش صنعت، ۱۱ درصد در بخش مالی و ۹درصد در بخش کشاورزی از مهمترین آنهاست. در فرانسه، ۲۱ هزار تعاونی باعث اشتغال ۷۰۰ هزار نفر شده اند. در آلمان ۱۱۰۶ تعاونی باعث اشتغال ۴۴۰ هزار نفر شده اند. در ایتالیا ۷۰۴۰۰ تعاونی نزدیک به یک میلیون نفر را در سال ۲۰۰۵ استخدام کردند. در کنیا ۲۵۰ هزار نفر توسط تعاونی‌ها استخدام شده اند. در اسلواکی ۷۰۰ تعاونی نزدیک به ۷۵ هزار نفر را استخدام کردند. تجارب به دست آمده در سایر کشورها با نیز نشانگر آن است که بخش تعاونی به عنوان یک نظام کارآمد اقتصادی و اجتماعی می‌تواند برای تأمین نیازهای اقشار جامعه گام‌های مفیدی بردارد و آرامش و تحرک را در آنان تقویت کند. بخش تعاونی به عنوان یک اقدام، با کمک متقابل و دو سویه بین عضو و فعالیت، توانایی ایجاد یک اجتماع سالم و درستکار را در درون خود پرورش خواهد داد.
جمع بندی

به طور کلی تعاونی‌های دهیاری‌ها به عنوان بنگاه‌های اقتصادی نقش موثری در جذب سرمایه‌های خرد در مناطق روستایی داشته و با هدایت صحیح منابع مالی و ارتقاء سطح مشارکت روستاییان می‌توانند پا به عرصه فعالیت‌های جدیدی بازکنند. همچنین این مجموعه‌ها به عنوان اتاق فکر دهیاری‌ها می‌توانند نقش بسزایی را در کارآفرینی و تصمیم‌سازی داشته باشند و با استفاده ازظرفیت‌های لازم  قادر خواهند بود با رونق مشاغل خانگی در سطح روستا،‌ ضمن فعال نمودن نیروی کار خاموش، نقش مهمی را در اقتصاد خانوار و به تبع آن درآمد مدیریت روستا داشته باشند. در پایان باید اشاره نمود که فعالیت‌های اقتصادی تعاونی‌ها با نگاه توسعه روستایی، ضمن توانمندی دهیاری‌ها، ‌باعث ایجاد اشتغال و کاهش روند مهاجرت روستاییان به شهرها شده و جمعیت موثر روستا را ماندگار می‌نماید. و تعامل سازنده این دو مجموعه به تقویت مدیریت روستایی در راستای توسعه پایدار می‌انجامد.