پویاسامانه

تاریخ نمایش این آگهی : 1396/01/01 <br/> تعداد بازدید تاکنون : 31903400 تاریخ نمایش این آگهی : 1397/01/04 <br/> تعداد بازدید تاکنون : 28323794
کد خبر : 218169 تاریخ ثبت : 1397/6/22 12:23 نظرات تایید شده : 0
️غلامعلی زارعی

آداب محرم در شهرستان دشتی

پامنبری خوانی از آیین‌های قدیمی برگزاری مراسم عزاداری در ماندستان (مناطق پیرامونی رودخانه مند در شهرستان دشتی) است.

در کنار ذکر، کتاب، "چووش"، روضه و سینه زنی، پامنبری از آیین‌های مکمل مراسم در منطقه است.

شب اول محرم در ماندستان معمولا ذاکران نوحه "ماه محرم در جهان شور دگر دارد" را اجرا می‌کنند.

توصیف محرم و آنچه در این ایام اتفاق می‌افتد و اجر و پاداشی که منتظر عزاداران امام حسین است در این نوحه بازگویه می‌شود.

در برخی مناطق، شب دوم مراسم و گاهی در همان شب اول نوحه "آمد محرم شد موسم غم" را با حزن و تبحر و استادی خاص در فراز و فرود صدا اجرا می‌کنند.

وقتی اهل بیت به کربلا می‌رسند نوحه "چون کشتی آل عبا در کربلا لنگر شکست" خوانده می‌شود.

بعد از آن نوحه " شد ماه عزا طالع شادی به سرآمد" از نوحه‌هایی است که در شب چهارم خوانده و اجرا می‌شود.

مسلم و طفلانش و چگونگی پیمان شکنی کوفیان و رزم مسلم در کوچه‌های کوفه و در نهایت پایین انداختنش از کوشک، تصاویری است که روایتهای بعدی نوحه‌های دشتی را شکل می‌دهد.

شب پنجم نوحه خوانان با حزن، پامنیری"از جور گردون غم بیشتر شد، طفلان مسلم چون دربدر شد" را همخوانی می‌کنند.

حالا شخصیت حر نیز وارد داستان غمناک کربلا می‌شود و نوحه خوان ها شب ششم را به نوحه "در کربلا حر ریاحی با صد آه و افغان ... زد بوسه بر خاک قدوم شاه تشنه‌ کامان" اختصاص می‌دهند.

نوحه خوانان در شب هفتم قاسم را با نوحه‌های غمگین داماد می‌کنند.

"گفت قاسم با فغان کی عروس مضطرم"، نوحه‌ای است که در این شب خوانده می‌شود.

از این شب به بعد نوحه‌ها روایی‌تر و تصویری‌تر می‌شوند و رنگ و بو و صداهای چکاچک شمشیر شیهه اسبان و فریادهای مبارزخواهی و تمام شدن توان طفلان در مقابل تشنگی در نوحه‌ها جاری می‌شود.

عباس حالا روانه نهر علقمه می‌شود " شاه شجاعان عرب میر غضنفر فر "و "میر علمدار حسین" از نوحه‌های ویژه این شبهای محرم است.

ابوالفضل نقش خود را در این میدان ایفا می‌کند و نوحه‌خوانها راوی دلاوری او می‌شوند.

حالا ریتم نوحه ها تند و تندتر و جمله ها و ابیات خونین و اشک آورتر می‌شوند. بنابراین نوحه خوان می‌خواند" شهزاده اکبر شد روان چون جانب میدان".

نهایت تشنگی و بی قراری وقتی حتی شیر در پستانهای مادرها خشکیده، اصغر را هدف تیرهای دو شعبه می‌کند.

وقتی امام خون اصغر را با آسمان می‌پاشد نوحه خوانها می‌خوانند.

"علی‌ ای اصغر مادر ... علی ای سرور مادر ... چرا امشب نمی خوابی ... امان از دست بی آبی "

و در نهایت نوحه خوانها با حزن و ناامیدی خبر از فردایی می‌دهند که چشم و اشک تاب ماندن و دیدنش را ندارد.

"ای عندلیبان خدا گلشن خراب است"

و در نهایت نوحه خوانان در صبحگاه عاشورا وقتی تمام یاران امام کشته شده اند دست به دامان خورشید می‌شوند.

"ای صبحدم یک دم مدم ...یک امشبی بهر خدا...تا حسین کشته نگردد در زمین کربلا"

صبحگاه همینکه آفتاب بالا می‌آید کتاب خوان مقتل‌های گوناگون را می‌خواند و کم کم نوبت به میدان رفتن امام می‌رسد.

"چون شاه دین پوشید کفن" نوحه ای است که پیش از میدان رفتن امام خوانده می‌شود.

همینکه صدای چکاچک شمشیرها پایان یافت و آتش به خیمگاه رسید و شمر از گودی قتلگاه با خنده های مستانه بیرون آمد نوحه خوانان "ای ذوالجناح باوفا ... کو حسین من " را می‌خوانند.

وقتی ذوالجناح با زین وارونه به خیمگاه می‌رسد، آنان با طفلان و زنان اهل بیت همخوان می‌شوند و می‌خوانند "ذوالجناح بی صاحب از میدون دراومد واویلا... کو باب زارم واویلا"

این تقریبا اسامی نوحه‌هایی است که در بیشتر شهر و روستاهای ماندستان از دیر باز خوانده شده و هنوز نیز خوانده می‌شود.