پویاسامانه

تاریخ نمایش این آگهی : 1397/02/26 <br/> تعداد بازدید تاکنون : 446502 تاریخ نمایش این آگهی : 1397/01/04 <br/> تعداد بازدید تاکنون : 5547554
کد خبر : 198783 تاریخ ثبت : 1397/2/24 12:08 نظرات تایید شده : 0
رسول رستمی

تحزب و توسعه در ایران

پس از خروج قابل پیش بینی ترامپ از برجام و بالا گرفتن تب مناقشات برجامیان و نابرجامیان در کشور قصد داشتم مطلبی تحت عنوان «خروج امریکا از برجام، فرصتی برای دیپلماسی ظریف» بنویسم. فردای آن روز حسب ماموریت اداری در همایش علمی "تحزب و توسعه" در ایران شرکت کردم. آن قدر تحت تاثیر شکل و ماهیت همایش قرار گرفتم که حیفم آمد این رویداد ملی را به عنوان عضوی از جامعه مدنی و یا به قول مقصود فراستخواه یک کنشگر مرزی (کسانی که هم در دولت هستند و هم مسئولیت مدنی خود را فراموش نکرده اند) را با جامعه مدنی و فعالین حزبی در استان در میان نگذارم، به قولی در پارادکش قرار داشتم تا اینکه استاد ارجمندم دکتر الهه کولایی موضوع مقاله خود را تحت عنوان «نقش احزاب در امنیت ملی» ارائه نمود. نطق آتشین استاد که بیشتر به خطابه های مجلس ششم شباهت داشت تا ارائه یک مطلب علمی مرا برآن داشت تا به طور تلفیقی مطالب را خدمت مردم استان و بازدید کنندگان سایت خلیج فارس عرضه نمایم.

همایش تحزب و توسعه در ایران، هم از لحاظ شکل و هم از لحاظ محتوای یک حرکت نو و جسورانه به حساب می آید. بعد از پایین کشیدن کرکره خانه احزاب در دولت نهم و دهم اینکه نه تنها این نهاد صنفی مجددا احیا شده بلکه خود مدیریت همایش احزاب را به عهده داشت گواهی است بر ماجرا، مدیران سیاسی وزارت کشور به جز خوشامدگویی و تشکر از اساتید مطلب زیادی نگفتند و معاون سیاسی وزیر کشور صراحتا عنوان کردند که ما امروز آمده ایم که بشنویم و از درس اساتید و پژوهشگران بهره ببریم. در واقع این انجمن علوم سیاسی کشور، خانه احزاب کشور، شورای مشورتی استان تهران بودند که محتوای و مدیریت برنامه را به عهده داشتند. همایش از نظر محتوا نیز از کیفیت مطلوبی برخوردار بود. هر چند جای برخی از اساتید برجسته مانند دکتر نقیب زاده و سریع القلم و امثالهم خالی بود ولیکن مطالب ارائه شده از کیفیت و تنوع خوبی برخوردار بود.

استاد جوان و جسور علم سیاست، دکتر خلجی مطلبش را تحت عنوان جایگاه حقوقی و حقیقی نظام حزبی در ایران ارائه نمود و پارلمان را شاخص عمده کارآمدی نظام حزبی در ایران دانست.

احزاب در کاخ های شیشه ای قرار می گیرند و از دپینگ سیاسی و رانت سیاسی جلوگیری می کنند. سرکار خانم دکتر عبدالحسین زاده دانش آموخته دوره دکترای دانشگاه تهران مقاله زنان، احزاب و توسعه را ارائه نمود و با ارائه آماری از عضویت زنان در احزاب و جایگاه آنان در ارکان حزبی مدعی شد که عدم حضور زنان در فعالیت های حزبی می تواند موجب منفعل شدن بیشتر آنان در ساختار قدرت سیاسی شود.در پنلی دیگر دکتر داوود فیرحی استاد مسلم فقه سیاسی اسلام و تشیع مقاله حزب و حکمرانی فقهی را تشریح نمود.

این استاد دانشگاه تهران حکمرانی حزبی را مشکل اساسی تحزب در ایران دانست و در تشریح و تبیین گزاره های خود به نظرات فقهی محقق نایینی و حضرت امام (ره) در حوزه حکومت داری و نقش مردم در حکومت اسلامی اشاره نمود. البته تفسیر نظرات فقهی رهبر فقید انقلاب و ایجاد بنیان های نظری در این موضوع محوری کاری است که استاد فیرحی در کتاب حکمرانی فقهی خود انجام داده کاری که فقیهان و بزرگانی مانند مرحوم هاشمی و بنیانگذاران حزب جمهوری اسلامی انجام ندادند.

از دیگر اساتید برجسته ای که پژوهش بنیادی در حوزه احزاب انجام داده بود دکتر مقصود فراستخواه استاد و روشنفکر و جامعه شناس مطرح کشور بود که به نقش کنشگران مرزی در تاریخ معاصر ایران و تاثیر آنان بر نهادسازی و ظرفیت سازی برای توسعه ایران اشاره نمود. کنشگران مزی که در حاکمیت بوده اند و از درون حاکمیت توانستند تحولاتی را در جامعه ایرانی ایجاد نمایند.از عباس میرزا ، قائم مقام و امیر کبیر در دوره قاجار تا فروغی در دوره پهلوی اول و از مصدق در دوره پهلوی دوم تا مهندس مهدی بازرگان در دوره پس از انقلاب .....

اما انچه مقاله و سخنرانی دکتر الهه کولایی را از دیگران متمایز می کرد شاید تصمیم نابخردمندانه ترامپ بود که همانگونه که اشاره شد مناقشه برجامیان و نابرجامیان را وارد فاز جدیدی کرده است. سال 94 سرمقاله ای از محمد قوچانی در مهرنامه می خواندم. نویسنده با اشاره به شرایط ژئوپلتیک و شرایط سیاسی کشور براین باور بود که ما همانگونه که به سردار سلیمانی ها نیاز داریم به ظریف سردار دیپلماسی نیز نیاز داریم و نباید و نمی توان هیچ کدام را حذف نمود.

در جهانی که بر اساس گزاره های واقعگرایی اداره می شود در واقع ضعیف پایمال است. از طرفی اصل حکمت و مصلحت ایجاب می کند که عزتمندی با رفتارهای قانونمند و و قانونمندی های رفتاری حاصل می شود. در تقابل دشمنی کم خرد و تاجر مسلک و دوستان همشانش هنر تدبیر امور نیاز است نه رفتارهای پرخاشگرانه ای که بیشتر به بازی در میدان حریف شباهت دارد.

در شرایط حساس کنونی وحدت بیشتر دولت و ملت از دوران دیگر ضروری تر به نظر می رسد. پیوند دهنده دولت و ملت به صورت ساختاری، نهادهای مدنی و در راس آنها احزاب هستند. برخی از منتقدان برجام گمانشان این است که دیپلماسی تمام شده و موقع شمشیر کشیدن است. راهبردها و تصمیمات نظام در سطح کلان به صورت یکپارچه و با هماهنگی اتخاذ می شود. ریاست محترم جمهور به دکتر ظریف ماموریت دادند که در یک زمان محدود با تعامل با دیگر شرکای ایران در برجام وضعیت و مسئولیت 5 طرف های دیگر را در برجام مشخص نمایند. رهبر معظم انقلاب  نیز با تاکید بر گرفتن تضمین مشخص این ماموریت را تایید نمودند. در این میان نابرجامیانی که فکر می کنند که دوره، دوره تندگویی و تندخویی است در واقع در تیم رادیکال های فرامرزی بازی می کنند. اصولا رادیکال ها چه در قامت دوست یا دشمن همدیگر، پیدا و پنهان فرصت های مناصبی را برای هم ایجاد می کنند. و به قول فوتبالیها خوب به همدیگر پاس گل می دهند.

امروزه روز موسم گفتگوی سیاسی بین دولت و ملت است و چه گروههای مرجعی بهتر از احزاب می توانند این نقش را ایفا نمایند.

در سال گذشته وزیر محترم کشور منشور گفتگوی سیاسی را رسما ابلاغ نمود. برگزاری همایش علمی تحزب و توسعه در واقع تولید بنیادهای نظری برای این مهم است.

در استان بوشهر و در طی چند ماه اخیر جلسات متعددی با دبیران و فعالین سیاسی و حزبی با مدیریت دفتر سیاسی استانداری برگزار شد.

البته گفتگوی دولت و ملت فقط منحصر به دولت و احزاب نیست. تمامی ارکان جامعه مدنی از مطبوعات گرفته تا نخبگان دانشگاهی و دیگر نهادهای صنفی و مردم نهاد باید یک فضای دیالگتیکی ایجاد نمایند تا برآیند آن ایجاد وحدت ملی و بالارفتن سرمایه های اجتماعی باشد. وحدت و پیوند بین مردم و حاکمیت از ابعاد قدرت نرم یک کشور محسوب می شود.

قدرتی که در مولفه های قدرت در جایگاه بالاتری از ابزار و ادوات نظامی به حساب می آید.

در پایان به نظر استاد ارجمندم سرکار خانم دکتر کولایی استناد می کنم که عنوان نمودند «امریکایی ها در شرایط کنونی پروژه فروپاشی از درون را دنبال می کنند کاری که در دهه 80 ریگان برای شوروی طراحی کرد». بنابراین توسعه آزادی های مدنی و سیاسی شهروندان و فعال شدن جامعه مدنی می تواند نقشه دشمنان منطقه ای و فرامنطقه ای نظام را بر آب نماید. 



کلمات کلیدی خبر : رسول رستمی برجام