پویاسامانه

کد خبر : 137350 تاریخ ثبت : 1395/11/24 12:07 نظرات تایید شده : 5
شاهپور رجایی*

ضرورت هایی برای آمادگی مدیریت سیلاب در استان

چند روزی است سازمان های هواشناسی و مدیریت بحران استان به کرات اطلاعیه صادر و خطر رخداد سیل در هفته آتی را گوشزد می کنند. بارندگی 60 تا 150 میلی متر در مرکز و جنوب استان. در استان مجاور هم پیش بینی ها حکایت از وقوع بارندگی های مشابه دارد.

از آنجایی که بیش از 85 درصد حوزه آبریز رودخانه های مند ، شاپور و دالکی در استان فارس و غالب حوزه آبریز رودخانه های دره گپ گناوه و شور چهار روستایی در استان کهکیلویه و بویر احمد قرار دارد،  وقوع سیلاب با دوره بازگشت بالا در استان های همسایه نیز منجر به طغیان رودخانه های یاد شده و ایجاد پهندشت سیلابی به وسعت زیاد در استان بوشهر خواهد شد. البته برخی کارشناسان با رصد کردن سایت های معتبر پیش بینی هوا بارندگی های تا 350 میلی متر و تکرار سیل  آذر 1365 را یادآور می شوند. 30 سال از آن سیل تاریخی می گذرد. قریب به اکثریت دولتمردان و کارکنان آن روز دستگاه های اجرایی بازنشسته و از سیستم دولتی خارج شده اند. برگ کاغذی از ثبت تجربیات خود بر جای نگذاشته اند. جای دور نرویم رخدادهای سیل دهه اخیر هم به خوبی ثبت و تجزیه و تحلیل نشده است تا متولیان امروز دستگاه های اجرایی از آن تجارب بهره گرفته و خسارات احتمالی را به حداقل ممکن برسانند.

نه تنها در ثبت تجارب و وقایع گذشته غفلت شده و اشتباهات قبلی در مدیریت قبل، حین و بعد از وقوع سیلاب مجددا تکرار خواهد شد، بلکه در فواصل واقعه های سیلابی که اتفاقا زمان درازی نیز بین دو واقعه سیلابی طول نمی کشد، دخل و تصرف زیادی در مجاری جریان آب صورت گرفته و در بسیاری موارد محاسبات کارشناسی و تعیین ظرفیت گذردهی سیلاب این مجراهای جریان آب غلط از آب درخواهد آمد. تعرض به حریم و در موارد متعددی بستر آبراهه ها و رودخانه ها در محیط های شهری ، روستایی حتی باغات و اراضی زراعی بحدی گسترده و بی ضابطه است که در بسیاری موارد کمترین بارندگی  می تواند بالاترین خسارت را بدنبال داشته باشد. نه تنها عرصه بر ابعاد آبراهه های شهری به شدت تنگ شده است، بلکه در بستر برخی رودخانه ها نیز ساخت و ساز صورت گرفته است سیلاب آذرماه 1392 دشتستان نمونه بارزی از آن است.

تعرض به مسیل های شهری برازجان، کنگان، کاکی، خورموج، جم و... حتی برخی روستاهای استان وضعیت نگران کننده ای را ایجاد نموده است. علاوه بر تعرض به حریم و بستر آبراهه ها، برخی ساماندهی ها، عبور عرضی تاسیسات شهری و ساخت آبروها و پل های غیر اصولی و نامتناسب با هیدرولیک جریان مانع تخلیه رواناب ها و سبب طغیان آن و بروز سیل و ابگرفتگی معابر و اماکن می شود.

در فرصت باقی مانده تا وقوع بارندگی آتی که احتمال رخداد سیلاب و آبگرفتگی معابر و اماکن شهری و اراضی زراعی و طغیان پل ها و قطع راه های ارتباطی دور از ذهن نمی باشد، لازم است :

الف) شهرداری ها و دهیاری ها با فوریت به بازدید میدانی از تمامی مجاری جریان آب و بازگشایی آن ها و ارتقاء ضریب ایمنی محیط شهری بپردازند، حتی در برخی مواقع از جمله بخش هایی از شهر برازجان تخلیه سکونتگاه های غیر رسمی در بستر رودخانه ضرورت پیدا خواهد کرد که لازم است به اجرا درآید.

ب) سازمان راهداری و حمل و نقل و پایانه ها و راهنمایی و رانندگی استان نسبت به شناسایی مقاطع طولی و عرضی حساس از راه های ارتباطی خصوصا پل هایی که بارندگی بیش از 50 میلیمتر به کرات طغیان نموده و مشکل ساز بوده اند اقدام و به گشت های مربوطه جهت ایمن سازی بیشتر در شرایط قبل و حین سیلاب اعلام نمایند. بارها مشاهده است که رانندگان وسایل نقلیه بدون توجه به اخطاریه مسئولین زیربط خصوصا پلیس راه  به ادامه مسیر خود پرداخته و با خطرات جانی و مالی مواجه و دردسر زیادی برای متولیان امر ایجاد نموده اند.

ج) شهرستان های دشتی و دشتستان و برخی دیگر از نقاط استان پذیرای عشایر کوچ رو می باشد. سیاه چادرها و سکونتگاه های این عزیزان در مقابل سیلاب ایمن نبوده و بایستی با اطلاع رسانی و هدایت صحیح آنان از بروز خسارت به احشام و خانوارهای عشایری جلوگیری شود.

د) خطوط طولانی آب شرب استان از مسیرهای صعب العبور و کوهستانی و مقاطع عرضی رودخانه های اصلی و فرعی پر شماری گذر می نمایند. گرچه زمان باقیمانده تا وقوع سیلابهای پیش رو فرصت مناسبی برای رفع برخی نقاط حادثه خیز نمی باشد، لکن آبگیری و پر نگه داشتن محازن ذخیره شهری و روستایی و آماده به کار بودن تانکرهای سیار آبرسانی از یک طرف و صرفه جویی و نگهداری صحیح حجم ذخیره آب مخازن مصرف کنندگان از طرف دیگر نقطه قوتی در مقابله با خطرات قطع جریان اب خواهد بود.

ح) وزارت نیرو بمنظور سامان بخشیدن و ضابطه مند نمودن مدیریت وقایع سیلابی توسط شرکت های آب و آبفا دستورالعملی را تحت عنوان " نظامنامه مدیریت سیلاب " ابلاغ نموده است. این نظامنامه در برگیرنده ارکان ساختار تشکیلات مرکزی ، گردش کاری و نحوه اطلاع رسانی و برقراری ارتباط موثر بین ستاد و صف، شرح وظایف هریک از اجزاء، مستند سازی واقعه سیلابی و هماهنگی بهای درون بخشی می باشد. این نظامنامه قبلا در شرکت آب منطقه ای بوشهر تشریح، شرح وظایف هریک از معاونین و مدیران ابلاغ و طی روزهای اخیر نیز به کرات مورد تاکید قرار گرفته است. این نظامنامه شامل اقدامات قبل، حین و بعد از فروکش کردن سیلاب می باشد.

 و...

ماه ها و بلکه سالهاست دست به دعا برداشته و از خداوند باریتعالی نزول رحمتش را ملتمسانه درخواست نموده ایم، حال بایستی با آمادگی کامل و تدبیر و عقلانیت به استقبال نعماتش رفته و خاطره ای خوش از این باران در ذهن هایمان به یادگار بگذاریم. با این حال با مستند سازی تمامی وقایع و ثبت و نشر آن اجازه دهیم آیندگان اشتباهات ما ها را تکرار نکرده و دعای خیرمان نمایند.

وَهُوَ الَّذِی یُنَزِّلُ الْغَیْثَ مِنْ بَعْدِ مَا قَنَطُوا وَیَنْشُرُ رَحْمَتَهُ وَهُوَ الْوَلِیُّ الْحَمِیدُ

و اوست کسى که باران را پس از آنکه [مردم] نومید شدند فرود مى ‏آورد و رحمت‏ خویش را مى‏ گسترد و هموست‏ سرپرست‏ ستوده

*مدیرعامل شرکت آب منطقه ای استان بوشهر

 

با کانال تلگرامی «خلیج فارس» همراه شوید

کلمات کلیدی خبر : سیل شاهپور رجایی